İnsanlardan bir şey istemeden kendi ihtiyacını kendin görmek, onurunu korumaktır.
Peygamberimiz (S.A.V.) evinde kendi işini kendisi görür, ayakkabısını onarır, elbisesini yamar ve dikerdi. "İnsanlardan bir şey istemeyeceğine söz verene ben de cenneti garanti ederim" buyurmuştur. İp alıp odun toplayarak satmanın ve böylece onurunu korumanın, insanlardan dilenmekten daha hayırlı olduğunu da bildirmiştir. Kendi kendine yetmek, hem özgürlüktür hem de onurdur.
Bu sünnetle ilgili hadis ne diyor?
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أُنَاسًا مِنَ الأَنْصَارِ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَسْأَلْهُ أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلاَّ أَعْطَاهُ حَتَّى نَفِدَ مَا عِنْدَهُ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ نَفِدَ كُلُّ شَىْءٍ أَنْفَقَ بِيَدَيْهِ " مَا يَكُنْ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ لاَ أَدَّخِرْهُ عَنْكُمْ، وَإِنَّهُ مَنْ يَسْتَعِفَّ يُعِفُّهُ اللَّهُ، وَمَنْ يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ، وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ، وَلَنْ تُعْطَوْا عَطَاءً خَيْرًا وَأَوْسَعَ مِنَ الصَّبْرِ ".
Ebu Said el-Hudrı r.a. şöyle demiştir: Ensardan bazı kimseler Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den mal istediler. Aralarından kim istediyse Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ona mutlaka verdi. Nihayet yanındaki mallar tükendi. Elleriyle infak ettiği şeylerin hepsi tükendiği zaman onlara şöyle buyurdu: "Yanımda bulunan hayırdan (yani mal'dan) hiçbir şeyi sizlerden alıkoymuyorum. Şurası muhakkak ki kim (istemeyip) iffetli kalmak isterse Allah onu iffetli kılar. Kim de sabretmeye çalışırsa Allah ona da sabır ihsan eder. Kim insanlardan müstağni olmak isterse Allah onu müstağni kılar. Sizlere sabırdan daha hayırlı ve sabırdan daha geniş bir hediye asla verilmemiştir!"
Metin: Buhârî, hadis no. 6470. Derece: sahih (Buhârî ve Müslim hadisleri sahih kabul edilir).
Bu sünnetin hadis kaynağı nedir?
Bu sünnet aşağıdaki hadislere dayanır. Künye, hadisin yer aldığı eseri, bölümünü ve numarasını gösterir.
- HM26724 İbn Hanbel, VI, 256.
- EM540 Buhârî, el-Edebü'l-müfred, 190.
- D1643 Ebû Dâvûd, Zekât, 27.
- B2373 Buhârî, Müsâkât, 13
Bu sayfanın nasıl hazırlandığı: kaynak ve doğrulama yöntemi.
Günlük Nezaket ile ilgili diğer sünnetler
Tablo halinde künyeleriyle: Günlük Nezaket sünnetleri.
- Aksırınca Elhamdülillah: Aksırınca "Elhamdülillah" demek, Peygamberimizin öğrettiği kısa bir zikirdir.
- Gülümsemek Sadakadır: Kardeşinin yüzüne gülümsemen sadakadır. Peygamberimizin gülüşü de tebessümdü.
- Büyüklere Saygı, Küçüklere Sevgi: Küçüklere merhamet etmek ve büyüklerin hakkını tanımak, Peygamberimizin öğüdüdür.
- Yoldan Engeli Kaldırmak: Yoldan insanlara zarar verecek bir şeyi kaldırmak sadakadır.
- Davete İcabet Etmek: Davet edildiğin yere gitmek, davet edeni sevindiren bir sünnettir.
- Bütün Bedenle Dönmek: Birine dönerken yalnız başı değil bütün bedeni çevirmek, karşıdakine tam ilgi göstermektir.
- İzin Alarak Girmek: Bir kapıdan girmeden önce selam verip izin istemek, sünnetin güzel bir adab dersidir.
- Esnemeyi Bastırmak: Namazda esneme gelince onu gücün yettiğince tutmak, Peygamberimizin öğüdüdür.
- Günlük İşlerde Besmele: Kapıyı kapatırken ve günlük işlerde Allah'ın adını anmak, işlere besmeleyle başlamaktır.
- Odaklı Yürümek: Yolda hızlı ve kararlı adımlarla, hafifçe önüne eğilerek yürümek Peygamberimizin yürüyüşüydü.
- Koşu ve Spor: Peygamberimiz bir yolculukta hanımı Hz. Âişe ile koşu yarışı yapmıştır.
- Görünüşe Göre Değerlendirmemek: Allah suretlere ve mallara değil, kalplere ve amellere bakar. Kimseyi görünüşüyle yargılama.